Tham dự hội thảo có PGS.TS. Đặng Thị Thu Hương - Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn; PGS.TS. Nguyễn Anh Tuấn - Thường vụ Hội Triết học Việt Nam, Nguyên Trưởng khoa Triết học Trường Đại học KHXH&NV, Đại học Quốc gia Hà Nội; TS. Phạm Quỳnh - Phó Tổng Biên tập NXB Giáo dục Việt Nam; TS. Đỗ Trường Giang - Phó Viện trưởng Viện Khảo cổ học; đại diện Hội đồng Di sản Quốc gia, Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam; các nhà khoa học, chuyên gia quốc tế đến từ Pháp, Đài Loan, Lào; đại diện đơn vị tài trợ Hệ thống giáo dục Victoria - Thăng Long cùng đông đảo giảng viên, nhà nghiên cứu, cán bộ quản lý giáo dục và học viên trên toàn quốc.
Về phía Trường Đại học Sư phạm Hà Nội có PGS.TS. Nguyễn Đức Sơn - Bí thư Đảng ủy, Hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, PGS.TS. Nguyễn Lân Hùng Sơn - Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, PGS.TS. Nguyễn Bá Cường - Thường vụ Đảng ủy, Phụ trách phòng Khoa học và Công nghệ; PGS.TS. Hà Văn Minh - Trưởng khoa Ngữ Văn, TS. Nguyễn Văn Ninh - Trưởng khoa Lịch Sử, TS. Nguyễn Duy Nhiên - Trưởng khoa Triết học.
Phát biểu khai mạc hội thảo, PGS.TS. Nguyễn Đức Sơn khẳng định nghiên cứu khoa học là trụ cột căn bản trong phát triển của Nhà trường, đồng thời nhấn mạnh ý nghĩa của KHXH&NV trong bối cảnh phát triển xã hội cũng như đào tạo giáo viên chất lượng cao. Nhà trường định hướng tổ chức các Hội thảo về KHXH&NV để giúp cho các nhà khoa học có cơ hội phát hiện các vấn đề nóng của đời sống xã hội; tìm hiểu những kiến thức, sáng kiến và giải pháp mới nhằm phục vụ cho khoa học và xã hội. Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra liên tục và khoa học công nghệ tạo là ngành khoa học cơ bản then chốt tạo nên bước đột phá. Hội thảo thể hiện sự quan tâm cần thiết đối với KHXH & NV hướng tới nêu cao vai trò của con người và chú trọng đến tác động đối với con người trong bối cảnh xã hội.
Trình bày báo cáo đề dẫn hội thảo, PGS.TS. Hà Văn Minh - Trưởng khoa Ngữ Văn, Trường Khoa học Nhân văn, Trường ĐHSP Hà Nội đã trình bày về chủ đề “Khoa học xã hội - nhân văn và giáo dục với nghiên cứu, giáo dục di sản trong khung cảnh chuyển đổi số”. Nội dung báo cáo tập trung làm rõ mối quan hệ giữa chuyển đổi số và nghiên cứu, bảo tồn, phát huy giá trị di sản từ đó đề xuất các hướng tiếp cận liên ngành và khái quát những xu hướng triển vọng trong tương lai nhằm ứng dụng mô hình công nghệ có trách nhiệm, hiệu quả. Tiến tới thực hiện thành công mục tiêu đó, trước hết KHXH & NV phải chuyển đổi năng lực nhận thức của chính nó; chủ động dấn thân kiến tạo dữ liệu, công cụ; giữ vững vai trò phản biện, phê bình thuật toán, bảo vệ cộng đồng và chú trọng nêu cao vai trò, trách nhiệm của con người đối với di sản.
Tại Phiên toàn thể, các đại biểu đã lắng nghe các tham luận chuyên sâu đa chiều, bao gồm:
- PGS.TS. Liam C. Kelley (Đại học Quốc lập Trung Chính & Trường ĐH KHXH&NV, ĐHQGHN) báo cáo trực tuyến chủ đề “Keeping Humans in the Story: AI, Heritage, and the Future of the Humanities and Social Sciences”, cảnh báo về vị thế và trách nhiệm diễn giải của con người trước làn sóng AI tạo sinh.
- TS. Nguyễn Thị Hiệp (Cơ quan Hợp tác Kỹ thuật Quốc tế Pháp - Expertise France) chia sẻ về tiến trình “Kiến tạo không gian di sản và sự chuyển đổi trải nghiệm trong thời đại số”.
- PGS.TS. Đỗ Hải Phong (Trường Khoa học Nhân văn, Trường ĐHSP Hà Nội) phân tích góc nhìn so sánh văn học và điện ảnh: “Từ di sản Odyssey của Homer đến diễn ngôn chấn thương hậu chiến trong bản chuyển thể điện ảnh của Christopher Nolan”.
- PGS.TS. Nguyễn Anh Tuấn (Trường ĐH KHXH&NV, ĐHQGHN) cùng TS. Nguyễn Duy Nhiên (Trường Khoa học Nhân văn, Trường ĐHSP Hà Nội) khép lại phiên chung với nghiên cứu liên ngành: “Triết lý về ‘sự hiện diện’ của di sản văn hóa trong không gian số: Tiếp cận từ nhận thức luận và đạo đức công nghệ”.
76 công trình nghiên cứu được chọn lọc kỹ lưỡng và công bố trong Kỷ yếu khoa học do Nhà xuất bản Khoa học xã hội phát hành, hội thảo tiếp tục chương trình làm việc với 3 phiên tiểu ban chuyên sâu:
Tiểu ban 1: Những vấn đề về Ngôn ngữ và Văn học: Tập trung thảo luận thực trạng nghiên cứu ngôn ngữ các dân tộc thiểu số ở Việt Nam; ứng dụng thực tế ảo VR/AR trong thiết kế trải nghiệm không gian cội nguồn đại thi hào Nguyễn Du; tiến trình di sản hóa hình tượng Hồ Xuân Hương trong tiểu thuyết đương đại; tích hợp mô hình STREAM gắn với mục tiêu giáo dục di sản và vòng lặp sư phạm kết hợp phân tích AI trong giảng dạy trên lớp.
Tiểu ban 2: Những vấn đề về Lịch sử - Văn hóa: Đi sâu vào các mô hình số hóa di sản Phật giáo tại Viêng Chăn (Lào) và kinh nghiệm từ Hàn Quốc; mô hình giáo dục di sản thông qua thiết kế sản phẩm lưu niệm thông minh tại miền núi phía Bắc; đặc biệt là việc kiểm chứng thông tin trước AI tạo sinh (GenAI) trong đào tạo giáo viên Lịch sử - Địa lý và ứng dụng AR giảng dạy các nền văn minh cổ đại Việt Nam.
Tiểu ban 3: Những vấn đề về Tư tưởng - Triết học: Bàn luận sâu sắc về các khía cạnh nhận thức luận của di sản thời đại số; tái định vị di sản triết học; bài toán hợp tác công - tư và tính cân bằng giữa bảo tồn di sản với phát triển kinh tế bền vững.
Hội thảo quốc tế SSHE 2026 đã khép lại thành công tốt đẹp, góp phần làm sâu sắc thêm hệ thống lý luận và thực tiễn trong bảo tồn di sản thời đại 4.0, và tiếp tục khẳng định bản lĩnh học thuật, năng lực hội nhập và vị thế tiên phong của Trường Đại học Sư phạm Hà Nội trong việc dẫn dắt công cuộc đổi mới giáo dục gắn liền với chuyển đổi số bền vững.
Một số hình ảnh tại Hội thảo:
Tin bài và ảnh: Phòng Hành chính Đối ngoại
