Chiều ngày 21/8/2025, tại Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, Viện Khoa học Tự nhiên đã tổ chức buổi seminar khoa học với chủ đề “Poly(lactic acid) (PLA) và polyhydroxyalkanoates (PHAs): Từ nghiên cứu cơ bản đến công nghệ kĩ thuật di truyền phục vụ sản xuất hiệu quả”.
Tham dự seminar có GS.TS. Lục Huy Hoàng – Viện trưởng Viện Khoa học Tự nhiên, PGS.TS. Trần Đức Hậu – Phó Trưởng khoa Sinh học, cùng đông đảo các nhà khoa học, học viên và sinh viên đến từ các khoa Khoa học Tự nhiên của Trường ĐHSP Hà Nội. Buổi seminar thu hút sự quan tâm rộng rãi của các nhà nghiên cứu trong và ngoài trường.
Diễn giả chính, GS.TS. Kumar Sudesh – Giáo sư Trường Khoa học Sinh học, Đại học Sains Malaysia (USM) và Nghiên cứu viên Viện Công nghệ Sinh học Quốc gia Malaysia (NIBM) – là một trong những chuyên gia hàng đầu về nhựa sinh học. Ông nổi tiếng với hơn 30 năm nghiên cứu về polyhydroxyalkanoates (PHA), cùng hơn 260 công bố quốc tế và 10 bằng sáng chế, hiện giữ vai trò Tổng biên tập Tạp chí Vi sinh vật học Malaysia và là Viện sĩ của Viện Hàn lâm Khoa học Malaysia (FASc).
Trong báo cáo, GS. Sudesh nêu bật thách thức ô nhiễm nhựa toàn cầu, khi mỗi năm hàng tỷ tấn nhựa khó phân hủy gây hại cho môi trường và sức khỏe con người. Ông giới thiệu hai dòng nhựa sinh học tiêu biểu: PLA (Poly(lactic acid)) và PHA (Polyhydroxyalkanoates). PLA đã được ứng dụng rộng rãi trong bao bì, dệt may và y sinh nhưng còn hạn chế về khả năng chịu nhiệt. Trong khi đó, PHA – được tổng hợp bởi vi sinh vật – có ưu điểm vượt trội về tính đa dạng, có thể tạo ra nhựa từ cứng giòn đến dẻo dai, chịu nhiệt tốt và tận dụng được nguồn carbon giá rẻ, thậm chí cả chất thải. Ông dẫn chứng điển hình là việc sử dụng dầu cọ ở Malaysia và mỡ cá thải tại Việt Nam để sản xuất PHA theo mô hình kinh tế tuần hoàn.
GS. Sudesh cũng chia sẻ những bước tiến mới trong kỹ thuật di truyền, đặc biệt là việc tuyển chọn và cải biến gene PHA synthase từ các chủng vi sinh vật khác nhau, nhằm tạo ra enzyme đặc hiệu cao để kiểm soát cấu trúc và đặc tính polymer, từ đó tối ưu hóa sản phẩm cho từng ứng dụng cụ thể. Ngoài ra, nhóm nghiên cứu của ông đã phát triển quy trình sản xuất PHA từ quy mô phòng thí nghiệm đến quy mô công nghiệp với hệ thống lên men 2000 lít. Đáng chú ý, một phương pháp tinh sạch mới sử dụng sâu mealworm đã được áp dụng, vừa giảm chi phí vừa thân thiện môi trường.
Buổi seminar cũng ghi nhận nhiều câu hỏi và thảo luận sôi nổi, xoay quanh tiềm năng ứng dụng PLA và PHA tại Việt Nam, cũng như những thách thức về chi phí sản xuất và khả năng thương mại hóa.
Phát biểu bế mạc, GS.TS. Lục Huy Hoàng gửi lời cảm ơn chân thành tới GS. Kumar Sudesh vì bài trình bày sâu sắc và truyền cảm hứng, cũng như tri ân sự hợp tác, hỗ trợ của PGS.TS. Đoàn Văn Thược trong việc kết nối và tổ chức thành công seminar. GS Hoàng khẳng định: “Những tri thức và ý tưởng được chia sẻ hôm nay sẽ góp phần mở rộng hợp tác nghiên cứu, khuyến khích sáng tạo, và thúc đẩy ứng dụng khoa học phục vụ phát triển bền vững. Đồng thời, với uy tín và vai trò quốc tế của mình, GS. Kumar Sudesh được kỳ vọng sẽ là cầu nối giúp tăng cường hợp tác không chỉ trong lĩnh vực nhựa sinh học mà còn ở nhiều hướng nghiên cứu khoa học tự nhiên khác giữa Trường Đại học Sains Malaysia và Trường Đại học Sư phạm Hà Nội trong tương lai.”
Buổi seminar khép lại trong không khí phấn khởi, mở ra nhiều triển vọng hợp tác giữa các nhà khoa học trong và ngoài nước về lĩnh vực nhựa sinh học, góp phần thúc đẩy nền kinh tế tuần hoàn và bền vững tại Việt Nam.
Một số hình ảnh của buổi seminar:
GS. TS. Lục Huy Hoàng phát biểu tại buổi seminar
GS. Kumar Sudesh trình bày kết quả nghiên cứu về nhựa sinh học
Các đại biểu tham dự seminar
Viện Khoa học Tự nhiên