Lê Văn Thiêm là người Việt Nam đầu tiên nhận bằng tiến sĩ toán, người khai sinh nền toán học đương đại Việt Nam, chủ tịch đầu tiên của Hội Toán học Việt Nam, Giám đốc Trường Sư phạm Cap cấp - Trường Đại học Sư phạm Hà Nội và nhiều vai trò đầu tiên khác...
|
 |
| GS.TSKH Lê Văn Thiêm (1918-1991) |
Chào đời ngày 29/3/1918 nhằm ngày 17/2 năm Mậu Ngọ tại làng Lạc Thiện, xã Trung Lễ, huyện Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh, Lê Văn Thiêm là con út trong một gia đình có truyền thống khoa bảng. Lê Văn Thiêm có 12 anh chị ruột, anh cả là Lê Văn Kỷ - tiến sĩ khoa thi cuối cùng của nền giáo dục phong kiến Việt Nam vào năm Kỷ Mùi 1919, niên hiệu Khải Định thứ tư.
Năm 1930, song thân đều khuất bóng, Lê Văn Thiêm vào Bình Định tựa nhờ anh cả đang hành nghề thuốc và học ở trường Collège de Quy Nhơn (1). Năm 1937, thi cao đẳng tiểu học (2), Lê Văn Thiêm đỗ đầu. 3 tháng sau, Lê Văn Thiêm thi đỗ tú tài phần 1 (3), rồi thi đỗ tú tài toàn phần vào năm sau. Năm 1938, ra Hà Nội, Lê Văn Thiêm theo học lớp PCB (Physique, Chimie, Biologie: Lý, Hóa, Sinh), năm sau thi đỗ thứ nhì nên được nhận học bổng du học Pháp.
Năm 1939, Lê Văn Thiêm trở thành sinh viên Khoa Toán tại École Normale Supérieure de Paris (Đại học Sư phạm Paris). Chiến tranh thế giới lần thứ hai bùng nổ, khiến Lê Văn Thiêm bị gián đoạn đèn sách. Đến năm 1943, ông mới tiếp tục việc học và năm sau nhận bằng thạc sĩ toán. Được học bổng của Quỹ Alexander von Humboldt, Lê Văn Thiêm sang Đức làm luận án tiến sĩ toán tại Đại học Göttingen do nhà toán học Hans Wittich hướng dẫn. Luận án Về việc xác định kiểu của một diện Riemann mở đơn liên được Lê Văn Thiêm bảo vệ thành công ngày 4/4/1945. Ngày 8/4/1945, Lê Văn Thiêm trở thành người Việt Nam đầu tiên cầm trong tay bằng tiến sĩ toán.
